Marmota alpetarra

Izen arrunta: Marmota alpetarra.

Izen zientifikoa: Marmota – marmota.

Erreinua: Animalia.

Elikaduraren arabera: Belarjalea.

Hezurdura: Ornoduna.

Taldea: Karraskaria.

Ugalketa mota: Bibiparoa.

Ekosistema: Ingurune menditsuak.

Kokapena: Pirinioa.

 Kanpoko ezaugarrien deskribapena: 50-58cm buztanik gabe; bere buztana 13-16cm-ko luzera izan oi du, 3,4-5,7kg-ko pisua izaten du.

Bitxikeriak: Zulo eta arrakalak erabiltzen dituzte babesteko. Eguna hasten denean gordelekuaren sarrera nagusiaren kanpoaldean kokatzen dira elkar garbitzeko.

Alvaro eta Martina

ARRABIOA

Izen arrunta: Arrabioa

Izen zientifikoa: Salamandra-salamandra

Erreinua: Animalia (Anfibioa)

Elikaduraren arabera: Ornogabeak jaten ditu.

Hezurdura: Ornoduna

Ugalketa mota: Obiparoa

Ekosistema: Leku hezeak

Kokapena: Europa Asia eta Afrikan bizi dira.

Kanpoko ezaugarrien deskribapena: Larruazala orbain hori eta beltzez apaindua du. Gorputza ia zilindrikoa du, burua zapala eta nabarmenki kanpora ateratzen diren begi handiak ditu.

Bitxikeriak: Poroetatik eta guruin parotideoetatik likido zuri eta pozoitsu bat isurtzen dute.

Gontzal eta Maider

POZA DE LA SAL

Aurtengo Aste Santuko oporretan Poza de la Salen egon naiz eta bertako gatzagetan gauza asko ikasi ditut.

Lehenengo eta behin jakin behar duzue, Poza de la Sal hiria Burgosen dagoela, Bureba izeneko eskualdean, hain zuzen ere.

Bere izenak dioenez, han gatz asko lortzen zen baita berarekin ordaintzen zuten ere; horregatik soldata hitza, hau da, gaztelaniaz “sal-ario” hitza “gazt-sal” izenetik dator.

Gatza lortzeko prozesuak denbora asko eramaten zuen: udan ur gazitua putzuetan sartzen zuten, eguzkiak ura lurruntzen zuen eta gatza gelditzen zen soilik.

 Prozesu hau aurrera eramateko bi pertsona behar ziren gatzagaroa eta arrieroa:

• Gatzagaroak gatza multzotzen zuen.
• Arrieroak agintzen zuen.

Mikel Mendigutxia

BOTOA EMATEKO GARAIA

Maiatzaren 22an Foru eta Udal Hauteskundeak izango dira.

18 urtetik gorako jendeak botatzeko eskubidea dauka.

Botoa emateko pauso hauek eman behar dira:

• Lehenengoz mahaian egiaztatu behar duzu zure identitatea:  NAN-a aurkeztearen bidez.
• Kontuan izan behar duzu boto-txartelek eta gutun-azalek kolore desberdinak izango dituztela. Gutun-azal zurian udal-zinegotzien zerrenda sartu behar da eta gutun- azal laranjan diputatuen zerrenda.
• Gutun-azal bakoitza dagokion hautestontzian sartu behar da.
• Datorren igandean goizeko 9etatik arratsaldeko 8etara irekita egongo dira hauteskunde-mahaiak.

Gontzal eta Unai

LORCA-KO LURRIKARA

2011-Ko maiatzaren 11an,  Lorcan (Mutzia) 8 pertsona hilda eta  zauritu asko egon ziren lurrikararen ondorioz.

5,1 magnitudeko lurrikara suertatu zen 4,5 graduko seismo baten ondorioz. Hildako bat txikia zen. Gobernuko eskuordeak, Rafael Gonzalez Tovarrek, ziurtatu zuen hildakoen kopurua zortzi zela eta bi pertsona oso larri zeudela. Horrez gain, zaurituen kopurua berrogeita hamarrera heldu zen  eta Lorca-ko futbol zelaia ospital bihurtu zuten.

Lurrikararen epizentroa Terciako mendizerran aurkitu da. Seismo honek hondamen handia eragin du Lorcan. Halaber indar handiz  eskualde honetako hainbat herri eta hiritan hauteman dute, hala nola,  hiriburuan, Mazarronen, Cartagenan, Aguilasen eta beste hainbat herrialdetan  Almerian, Madrilen eta Alicanten.

                              

                        GUZTIOK LORKAREKIN!!!           

Imanol eta Mikel Mendigutxia          

METAL AROA

Orain Metal Aroari buruz zertxobait azalduko dizuet eta espero dut zuen gustukoa izatea. Izan ere, lehengo gizakiei buruz gehiago jakitea eta euren bizimodua ulertzea oso inportantea da.

 

Metal Aroa historiaurreko epe luzea da. Duela 7.000 urte hasi zen, metalurgia asmatu zutenean eta duela 3.000 urte amaitu zen idazkera asmatu zutenean.

Lehenengoz kobrea erabiltzen ikasi zuten. Kobrea erabiltzea, harria eta egurra erabiltzearen aldean, sekulako aurrerakuntza izan zen.

Ondoren brontzea lortu zuten kobrea eta eztainua nahastuz.

Brontzea ere aurrerakuntza handia izan zen kobrearen aldean. Metal hau gogorragoa baitzen eta ez zen hain errez herdoiltzen. Burdina nagusitu zen arte, brontzea zen gizakiak ezagutzen zuen metalik erabilgarriena.

Azkenik, burdina moldatzeko eta lantzeko gai izan ziren. Metal gogor honekin arma hobeak eta beste objektu baliotsuak egin ahal izan zituzten.

 ALVARO

OGIA-GAZTAREKIN

Osagaiak:
OGIA
GAZTA
OLIOA
AZUKREA

Prestaketa:
1-Ogi barra bat hartu, zabaldu erditik eta otapurra kendu.

2-Lehenengo azukre pixka bat jarri, nahi izanez gero olio pixka bat bota, eta azkenik gazta gehitu.

3-Bukatzeko, labean 200 gradutan sartu hamar minututan.

ON EGIN DAGIZUELA, LAGUNOK!

 Denar